Programma times 2012

Hoe klinkt de toekomst?

In dit samenwerkingsverband tussen HERMESensemble, AMUZ en De Veerman wordt op zoek gegaan

naar jonge componisten die hun composities in de beste omstandigheden uitgevoerd willen horen. De

geselecteerde componisten zien hun droom werkelijkheid worden met de hulp van componisten Bram

Van Camp, Hanne Deneire en de muzikanten van HERMESensemble.

Uitgangspunt voor dit initiatief is het gegeven dat jonge uitvoerende musici (bijvoorbeeld in het

deeltijdse kunstonderwijs) wel de mogelijkheid hebben om zich op een podium te uiten – in een

jeugdorkest of harmonie – maar dat dat voor jonge componisten veel moeilijker is. Tenzij in de echte

compositiewedstrijden, maar daar voert men enkel de composities van de winnaars uit en is er niet echt

veel inhoudelijke feedback. In het kader van The Times They Are a Changin’ worden jonge componisten

uitgenodigd om hun werk in te sturen en wordt niet enkel de beste compositie geselecteerd, maar wordt

er gewerkt op basis van leeftijdscategorieën (12-14 jaar, 15-16 jaar, 17-18 jaar, 19-20 jaar). De jonge

componisten kunnen een compositie insturen, waarbij ze vrij een eigen bezetting kunnen kiezen uit:

mezzosopraan, fluit, klarinet, viool, altviool, cello, contrabas, piano en/of percussie. De selectie wordt

gemaakt met het oog op een evenwichtig concertprogramma en alle deelnemers krijgen feedback. In de

selectiecommissie zitten de componisten Wim Henderickx, Bram Van Camp en Hanne Deneire, evenals de dirigent en de musici van het HERMESensemble. De geselecteerde componisten worden vervolgens

persoonlijk begeleid door Bram Van Camp en Hanne Deneire en door de uitvoerende musici in het proces

van inzending, repetitie en concertuitvoering. Van het creatieconcert wordt een professionele opname

gemaakt.

De eerste editie van The Times They Are a Changin’ kwam tot stand in het najaar van 2008 onder impuls

van Bram Van Camp – toen composer in residence van het HERMESensemble – naar aanleiding van de

happening Metamorfosen in AMUZ. Door het grote enthousiasme van de jonge componisten, maar ook

van de musici en het concertpubliek, kwam begin 2010 een tweede editie tot stand, in samenwerking

met het Antwerpse conservatorium. Componiste Hanne Deneire kwam er toen bij om samen met Bram

Van Camp de musici te begeleiden. In 2011 keerde het initiatief terug naar de ontstaansbasis in AMUZ

en vandaag presenteren wij fier de editie 2012.

 

Felix Vermeirsch (°1999) speelt sinds zijn 6 jaar piano, sinds zijn 8 jaar cello en ondertussen ook hoorn en

slagwerk. Vanaf zijn achtste begon hij muziek te improviseren op de piano. Felix volgt geen compositieles.

Het improviseren op piano blijft voor hem een natuurlijke manier om nieuwe muziek te creëren. De

mogelijkheid die The Times They Are a Changin’ bood, was voor hem een gelegenheid om zijn bestaande

pianocompositie 3 visioenen te bewerken voor ensemble.

Catharina Feyen (°1997) vond contrabas altijd al een tof instrument. Ze begon in het eerste leerjaar viool te

studeren omdat ze dacht dat het instrument elk jaar groter zou worden, en ze zou eindigen bij de contrabas.

Toen het duidelijk werd dat dat niet zo was, is ze in het derde leerjaar contrabas gaan volgen. Catharina’s

vader componeert en als snel schreef ze ook zelf stukjes op de computer. Vervolgens ging ze Algemene

Muziek Theorie volgen aan de muziekacademie. Catharina’s composities beginnen vaak met een bepaald

thema (“het zit in mijn hoofd en het moet eruit.”), die ze dan verder uitwerkt. Epona schreef ze n.a.v.

dit componistenforum. Ze wilde iets rond een mythe doen, houdt ook van paarden en kwam uit bij de

beschermster van paard en ruiter. Het muzikale thema is ook de naam ‘epona’ maar dan in noten. Het hele

stuk werd daarrond opgebouwd: “Ik had al in de Algemene Muziek Cultuur-lessen gezien dat Bach dat ook

al deed, en ik vond dat best boeiend.”

Siewald Degraeve (°1997) werd geïnspireerd door zijn leraar van het eerste leerjaar die viool speelde, om

zelf dat instrument te leren. Later ging hij ook cello en dwarsfluit gaan volgen. Net voor de middelbare

school schreef Siewald al eens een klein muziekstuk, dat hij dan voor de klas speelde op het jaareinde.

Al snel volgde meerdere stukken en kwam hij via Lucien Posman bij Simon De Poorter terecht bij wie hij

nog compositieles volgt. Siewald nam ook vorige editie deel aan The Times They Are a Changin’ . Maar

ook zonder deze compositieoproep had hij dit stuk wel geschreven. Hij wilde iets met volksmelodieën

doen, en interpreteerde in dit stuk Ierse melodieën vanuit zijn eigen persoonlijkheid. De Ierse vissersboot

verklankt het wedervaren van een schip dat in een Noord-Atlantische storm terecht komt maar toch veilig

de haven opnieuw bereikt. “Ik wilde het eerst nog wat dramatischer laten verlopen, maar ik ben erg positief

ingesteld, dat weerspiegelt zich in mijn verhaal en in alle composities.”

Toon Mallants (°1997) speelt accordeon en volgt sinds drie jaar Algemene Muziek Theorie. De oproep

tot het indienen van een muziekcompositie voor The Times They Are a Changin’ en de stimulans van zijn

compositieleraar was voor Toon een concrete aanleiding om na harmonie-oefeningen een eerste echte

compositie te schrijven. Mocht een compositie voor accordeon tot de mogelijkheden hebben behoord, zou

hij toch voor een meer klassieke bezetting hebben gekozen, zoals nu: viool, cello en piano.

Martijn Dendievel (°1995) groeide thuis met muziek op. Zijn moeder gaf hem zijn eerste vioollessen op zijn

drie jaar viool maar Martijn stapte op zijn acht over op cello. datzelfde jaar startte hij ook met blokfluit.

Later studeerde hij eveneens een tijdje klavecimbel om dan toch voor piano te kiezen. Componeren begon

rond zijn tien jaar als iets vanzelfsprekend. De eerste editie van The Times They Are a Changin’ was een

drijfveer om een echt stuk te schrijven en af te werken. Ook deze editie is opnieuw een stimulans om een

stuk te componeren. Het moeilijkste aan componeren is voor Martijn de zoektoch naar persoonlijkheid

en originaliteit, om iets te schrijven dan niet saai of schools is: “Het moeilijke is eigenlijk jezelf telkens

opnieuw uitvinden.” Martijn is een grote Ravelfan en liet zich voor Fantaisie: “Ik heb gepoogd iets in de

stijl van Ravel te schrijven, zonder een kopie te maken van zijn werk. Zijn muziek is ergens eenvoudig, maar

zo boeiend. Het is muzikaal heel complex, maar het resultaat is toch heel puur en zuiver. . Deze combinatie

evenaren is moeilijk. Het middendeel is veel minder op Ravel geïnspireerd. Daar heb ik mijn inspiratie

kunnen loslaten, misschien is dit het meest persoonlijke deel.“

Gleb Goussarov (°1994) speelt sinds zijn zes jaar piano. Ondertussen volgt hij aan de muziekacademie

van Mol ook Algemene Muziek Theorie. Het fijne aan componeren is voor Gleb in de eerste plaats het

creatie- en groeiproces: “Het proces, het zoeken naar de juiste combinaties is vaak interessanter dan

het resultaat; bij het programmeren van computerprogramma’s ervaar ik dat evenzeer. Een mooi resultaat

is meegenomen, dat geeft dan ook een meerwaarde, zeker bij een compositie, daar geeft het nog meer

voldoening, zeker als je het kan horen zoals bij dit project.” The Times They Are a Changin’ was voor Gleb

een unieke gelegenheid om een ruime bezetting te componeren. Bij het schrijven van zijn compositie had

hij een inbraak voor ogen. “k wou in mijn compositie vertellen hoe alles in elkaar valt: het idee van de

diefstal, dan de voorbereidingen, dan de inbraak zelf, wanneer de dief wordt betrapt en hoe hij ontsnapt.

Dat is toch een beetje gebleven in het eindresultaat, waar atonaliteit stijgt met de stress van de dief. Maar

op het einde voelde ik dat de muziek niet helemaal dat effect doorgaaf, dus heb ik gekozen voor een meer

algemene titel: Unfold, dat ruimer ‘ontplooien van een evenement’ beschrijft.

Toon Kuypers (°1993) speelt sinds zijn negende piano. In de muziek prikkelde het vak begeleidingspraktijk

hem om creatief om te gaan met muziek, om te zoeken wat je met akkoorden kan doen, om zelf iets nieuw

te creëren. Ondertussen volgt Toon aan de kunsthumaniora in Brussel ook harmonie. Van alle instrumenten

die voorhanden waren voor de componisitie-oproep vond hij het moeilijk en overbodig er een weg te laten.

Uitgangspunt voor Toon zijn compositie is een zin uit Dantes Inferno, m.n. het opschrift boven de ingang van

de hel: “Laat alle hoop varen, gij die hier binnentreedt.” Op school kwam hij met deze tekst in aanraking en

hij probeerde al meermaals er iets mee te doen. Deze versie komt het dichts bij de sfeer van de tekst: “Het

eerste deel in de muziek beschrijft de omgeving en de indruk die het maakt op wie het aanschouwt. Als de

zang invalt met de tekst is de angst van die persoon het belangrijkste element.”

Lieselotte Crols (°1993) studeert sinds haar vierde altviool. Het fascineerde haar al als kind hoe klassieke

componisten muziek schreven en dat zette haar aan om vanaf 12 jaar Algemene Muziek Theorie volgen

aan de muziekacademie. Ondertussen studeert ze aan de Kunsthumaniora muziek en krijgt er ook lessen

harmonie en volgde ze al enkele keren een compositiestage bij Wim Henderickx. Voor Lieselotte in

componeren een soort drang om gevoelens te uiten en dingen uit je leven te verwerken. Toch verklanken

haar composities geen verhalen maar groeien organisch: “Soms werk ik horizontaal, een aantal noten voor

elk instrument, de rest vul ik dan later in. Of ik werk verticaal, dan heb ik al een beeld van het samenklinken

van alle instrumenten, en vul ik de melodische lijn geleidelijk bij.”

Kitty Vancouillie & Robin Steins