InFinitum

thumbnail

Uitvoeringen

Geen uitvoeringen gepland

“The infinite is the finite of every instant”
(Zen proverb)

Het credo voor de eenentwintigste eeuw, volgens de invloedrijke Weens-Californische cyberneticus en denker Heinz von Foerster, luidt: “handel steeds zo dat het aantal mogelijkheden groeit”. Onder deze vlag kunnen de meeste vernieuwingen van de twintigste-eeuwse avant-garde zich volmondig scharen. Ten opzichte van de beeldende kunst was muziek altijd al een medium getekend door een constante evolutie; muziek is geen vaststaand materieel beeld, muziek zit ook niet vervat in de code waarin het werd genoteerd; het zit in de uitvoering, die steeds anders is, steeds aan ontwikkeling onderhevig. In de twintigste eeuw werd dit gegeven geradicaliseerd: vooral onder de grote invloed van de Californische avant-garde en John Cage (1912-1992) werd de traditionele muzieknotatie verlaten, ten voordele van een schriftuur die erop gericht was zoveel mogelijk mogelijkheden te bieden aan een uitvoerder, en aan het uitvoeringsmoment zelf. Het was een radicale poging de oneindigheid van muzikale mogelijkheden ook in de grafische weergave in te bedden.

Er is nog een aspect van oneindigheid verbonden met muzikale praxis, dat van de oneindigheid van de klank, als fysisch fenomeen, als objectieve golf. Muziek handelt over het beperkte domein van het hoorbare, maar elke klankdaad strekt zich veel verder uit, tot in het oneindige domein van het onwaarneembare; elke klank is in principe oneindig van duur en wordt gekenmerkt door een oneindige reeks boventonen. Tibetaanse monniken spelen hier van oudsher op in met hun klankschalen en reusachtige gebedsmolens (mani). John Cage was ook door dit aspect gebeten en componeerde bijvoorbeeld een werk van een letterlijk onmenselijke duurtijd: het orgelwerk “Organ2/ASLSP” (“as slow as possible”) werd geconcipieerd voor een uitvoering van 639 jaar (een contemporaine uitvoering in de Sint-Burckhardkerk in Duitsland begon in 2001, en is momenteel aan zijn zesde noot bezig). Maar ook andere componisten speelden in op het aspect van de oneindigheid van klank: bekend zijn bijvoorbeeld de uren durende werken van Morton Feldman.

HERMESensemble stelde rond deze uitgangspunten een programma samen, met John Cage als centrale figuur. Van de Brit Michael Finnisy wordt een uitvoering gepresenteerd van het meer dan vijf uur durende “The History of Photography in Sound”. Ook de Italiaanse hedendaagse muziek van Giacinto Scelsi en Salvatore Sciarrino –de toondichter van het “Infinito Nero– komt aan bod. De Fransman Marc André wijdde een muzikale cyclus aan het gegeven (“Un-Fini”) oneindigheid, geïnspireerd door de het gedrag van elementaire deeltjes in de fysica. Ook de Belgen Thomas Smetryns, Jean Delouvroy en Wim Henderickx (“Void”) verkennen in hun werken de oneindige mogelijkheden van klank.

Programma – Programme:

2 October & 3 October 2009, 11.00-17.00 (doorlopend – ongoing)

*) gelijkvloers – ground floor:
–    Thomas Smetryns, Bell-Environment (2007), 6’ [percussion]
–    Salvatore Sciarrino, Tre Notturni brillanti (“Di Volo” en “Scorrevole e animato”) (1975), 10’ [viola]
–    Giorgio Battistelli, Comme un opéra fabuleux (1979), 9’ [marimba]
–    Salvatore Sciarrino, Appendice alla perfezione (1986), 4’ [percussion]

*) 1e etage – 1st floor:
–    Michael Finnissy, History of Photography in Sound (1995-2001), 320’ [piano]
–    Jean Delouvroy, Icarus Equilibrium, (2009), 7’, Eisberge (2006), 8’12 [piano]
–    Salvatore Sciarrino, Anamorfosi, (1980), 3’ [piano]

*) 2e etage – 2d Floor:
–    Mireille Capelle, Sunyata (2009), 60’ [tape & live improvisation]
–    John Cage, Four-Six (1996), 30’ [voice, percussion, bass clarinet, viola]
–    Giacinto Scelsi, Hô (1960), 10’ [mezzo]

2 October 2009, 18.00 u (Concert)

*) gelijkvloers – ground floor:
–    Wim Henderickx, Disappearing in Light (part 2) (2008), 7’ [mezzo, percussion]
–    Salvatore Sciarrino, Ai limiti della notte (1979), 7’ [viola]
–    Wim Henderickx, Scene uit Void (2007), 6’ [mezzo, bass clarinet]

*) 1e etage – 1st floor:
–    Marc André, Un-Fini 3 (1993-1995), 17’, [piano]
–    Thomas Smetryns, Piano-Environment (2007), 7’ [piano]
–    Thomas Smetryns, Une Création du Monde (d’après Darius Milhaud) (2007), 10’ [viola, bass clarinet, piano, percussion]
–    Salvatore Sciarrino, Let me die before I wake (1982), 10’ [clarinet]

3 October 2009, 18.00 u (Concert)

“ Im-provisatum”

Johann Sebastian Bach, Die Kunst der Fuge (1742-1750) [Ewald Demeyere, harpsichord]
John Cage, Ryoanji (1983) [percussion, viola, voice, tape]

Performers:
HERMESensemble:    Mireille Capelle, mezzo
Geert Callaert, piano
Gaetan La Mela, percussion
Marc Tooten, viola
Peter Merckx, (bass) clarinet
Wim Henderickx, conductor

Ewald Demeyere, harpsichord (3/10/2009)

Vorige uitvoeringen

Geen vorige uitvoeringen