Doctoraatsverdediging Olmo Cornelis

muurschilderij

Uitvoeringen

Geen uitvoeringen gepland

Olmo Cornelis

HERMESensemble o.l.v. Steven Verhaert

 

“In Cinder” (2013)

In Cinder’ is een elektro-akoestisch werk: het combineert instrumentale partituur voor fluit, (bas)klarinet, marimba, xylofoon, piano, viool, altviool en cello, met een tape. Deze tape is een voorbeeld van extreme sampling, namelijk ‘Concatenative Composition’. Daarbij wordt een geluidsbestand gesegmenteerd in zeer kleine (zelf te bepalen) tijdseenheden, tot op 1/100e per seconde. Al deze kleine fragmentjes worden vervolgens weer in elkaar gezet, echter in een andere volgorde. Voor dit werk werd gebruik gemaakt van de software CataRT, beschikbaar gesteld dankzij het IRCAM. CataRT reorganiseert de audiofragmentjes in een 2D-grafische lay-out, met als X- en Y-as auditieve kenmerken, zoals toonhoogte, intensiteit, dynamiek en andere spectrale gegevens. Het lijkt een chaos van samples, maar eigenlijk worden geluidsfragmenten met vergelijkbare auditieve kenmerken grafisch geclusterd. De volgende stap is het opnieuw monteren van de samples. CataRT bevat daartoe verschillende afspeelopties om tot een nieuwe tape te komen. Als componist heb ik geprobeerd om een voor mij interessant geluidstraject te maken door te navigeren in de grafische weergave. Daarbij worden soms hooguit enkele samples repetitief behandeld, maar soms worden ook vele tientallen samples samengebald tot een chaotisch geheel. Andere bewerkingen zijn vertraging en versnelling van de samples, alsook toonhoogtemanipulatie. Het resultaat is soms zeer verrassend, eens zinnespelend richting origineel, maar soms eerder vaag,  vervormd tot vervreemdend naar iets dat in niets lijkt op de originele audio.

Voor deze tape werden enkele geluidsopnames van het Afrikamuseum in Tervuren gebruikt. Zo bvb is het begin van de tape enkel samengesteld uit het ruis dat aanwezig was op de oudste opnames van het museum, namelijk opnames van meer dan 100 jaar oud uit Congo, oorspronkelijk opgenomen op de Edison wassen rollen. Bovenop de 13-minuten durende tape werden dan door de componist improvisaties gespeeld, die de basis werden van de compositie. De titel ‘In Cinder’, In As, staat symbool voor het as waaruit de nieuwe tape is ontstaan of herrezen.

“Lager gelegen (in memoriam Lucien Goethals)” (2007)

Lager Gelegen is werk voor fluit, klarinet, viool, cello, piano en slagwerk. Ik schreef het werk als hommage aan componist Lucien Goethals. De titel verwijst naar diens initialen, en tevens naar het existentiële. In het stuk zelf wordt ook een citaat gebruikt uit het werk van Lucien Goethals.

Lager Gelegen start als een allegorie van de Pampa, naast een uitgestrekte vlakte in Argentinië, ook een belangrijk werk binnen het oeuvre van Lucien Goethals.

Geleidelijk sluipen er kleine ritmische interventies in de partituur, het start met een enkele slag, maar het groeit stilaan tot een pulserend patroon. Het patroon is onregelmatig van lengte, het is een syncope waarbij de lengte van de tegentijden steeds varieert. Het speelt met de grens van de cognitieve perceptie waar bij een lange reeks van tegentijden uiteindelijk de rol van hoofdtijden krijgt. Het tweede deel vangt aan met een groeiende akkoordprogressie, die na verloop van tijd weer uitdunt, maar een grote tessituur behoudt. Op de langste akkoordreeks, start de klarinet een melodisch citaat van Lucien Goethals. Het derde deel bevat een complexere polyfone structuur met daarbovenop een solistische piano passage. Het laatste deel scherpt de oren aan met een permanente kleine secunde tussen fluit en klarinet. Naast minimale verschuivingen binnen deze partijen, spelen de strijkers een contrapuntische consonante passage. De piano herintroduceert het citaat van Lucien Goethals, als epitaaf.

Vorige uitvoeringen

18/12/2013
Miryzaal, Conservatorium Gent